Gayrimüslim Mehmetçikler

Rıfat N. Bali
Libra Kitap

Sayfa Sayısı    409
Basım Tarihi    2011-09

Askerlik anıları, her Türk erkeğinin anlatmaktan usanmadığı sohbet konularından biridir. Askere gidenlerin gayrimüslim olmaları halinde ise sorulan ilk suallerden biri, “isminden veya gayrimüslim olmandan dolayı bir problem yaşadın mı?” sualidir. Türk Silahlı Kuvvetleri'nde gayrimüslim subayların yer almaması, vatanî görevleri sırasında şehit olan gayrimüslimler için şehit sıfatının kullanıp kullanılmayacağı halen zaman zaman tartışılan konular. Azınlıklar arasında “bizleri ne çavuş, ne de muvazzaf subay yaparlar” kanaati de oldukça yaygın. Bu çalışma, bu alana ilk kere el atmakta. Yayınlanmış hatıralar ve ilk kere bu kitapta yer alan çok sayıda mülakat sayesinde konuya ışık tutulmakta ve gerçeğin, sanıldığı gibi ne kapkara ne de bembeyaz olduğu gösterilmekte. Hatıraları ve mülakatları okurken hem gülmek hem de hüzünlenmek mümkün. Azınlıkların, Cumhuriyet yıllarında vatanî görevlerini yerine getirirken ayrımcı bir uygulamayla ne mertebede karşılaştıkları konusundaki etraflı bir araştırma da bu kitapta yer almakta. Böylece kitapta yer alan tanıklıkların ve hatıraların, tarihsel bir çerçeve içinde değerlendirilmeleri mümkün olmakta.

CUMHURİYET DÖNEMİNDE AZINLIKLARIN ASKERLİK HİZMETLERİ

1- Osmanlı Döneminde Durum

2- Cumhuriyet Döneminde Durum

a- Tek Parti Dönemi

b- İkinci Dünya Savaşı Yılları

3- Çok Partili Dönem

a- 1940'lı Yılların İkinci Yarısı

i. Amerikan Büyükelçiliği'nin Raporu

ii. Orhan Seyfi Orhon'un Yazısı

iii. Birleşik Amerika Dışişleri Bakanlığı'nın Raporları

· 1946 Yılı Raporu

· 1947 Yılı Raporu

· 1948 Yılı Raporu

b- 1950'li Yılların Başında Durum - İngiliz Büyükelçiliği'nin Raporu

c- 1980'li Yıllara Kadar Durum

d- 2000'li Yıllarda Durum

i. Genelkurmay Başkanı Org. İlker Başbuğ'un Demeci

ii. Jandarma Er Sevag Şahin Balıkçı'nın Ölümü

4- Azınlıkların Toplu Hafızası ve Askerlik

a- "Azınlıkları Muvazzaf Subay Yaptırmazlar" Kanaatinin Sebepleri

i. Tek Parti Döneminde Yaşanan Ayrımcılık

ii. "Şehit" Kavramı

iii. "Anavatana Sadakatleri Tartışmalı Vatandaşlar"

b- İslamcı ve Liberal Görüşlü Gazetecilerin Bakışı

i. Engin Noyan

ii. Prof. Eser Karakaş

iii. Taraf Gazetesi Yazarı Rasim Ozan Kütahyalı

iv. Radikal Gazetesi Yazarı Cengiz Çandar

5- Sonuç

II. BÖLÜM

AZINLIKLARIN ASKERLİK DURUMLARIYLA İLGİLİ TBMM'DEKİ MÜZAKERE ZABTI, 22 KÂNUNUSÂNİ 1337 (1921)

III. BÖLÜM

BANDO YARBAYI ÇELEBON YAEŞ ŞENER'İN HAYAT HİKÂYESİ

IV. BÖLÜM

İKİ EMEKLİ SUBAYIN YAHUDİLER HAKKINDA DÜŞÜNCELERİ

Tümgeneral (E) Alaettin Parmaksız

Jandarma Albay (E) Erdal Sarızeybek

V. BÖLÜM

GAYRİMÜSLİM ASKER VE YEDEK SUBAYLARIN ANILARI

1- Yahya Koçoğlu'nun Derlediği Tanıklıklar

2- Nadire Mater'in Derlediği Tanıklıklar

3- Fatih Çavuşoğlu'nun Derlediği İzmirli Yahudilerin Tanıklıkları

4- Prof. Dr. İzak Kaya

5- Boğaziçi Üniversitesi Yarı Zamanlı Öğretim Üyesi Arman Manukyan

6- Şarkıcı Fedon Kalyoncu

7- Prof. Türker Alkan