Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Bursa Kent Tarihinde Gayrimüslimler

Turgay Akkuş
Libra Kitap


Sayfa Sayısı    431
Basım Tarihi    2010-04

19. yüzyılda içsel ve dışsal dinamiklerin belirleyici olduğu bir çerçeve içinde gerçekleşen toplumsal değişim ve dönüşüm süreci, ipekçilik sektörü aracılığıyla dünyaya eklemlenmiş Bursa'nın toplumsal yapılanmasında önemli değişiklikler meydana getirmiştir. Yüzyılın başlarından itibaren ipekçilik sektöründeki teknolojik gelişmelere uyum sağlayarak kentte bu alanda endüstriyel bir gelişmenin öncülüğünü yapan gayrimüslimler, şehrin ekonomik yaşamında önemli bir rol oynamaya başlamışlardı. Tanzimat ve Islahat fermanlarının sağladığı olanakların yanı sıra eklemlendikleri yabancı sermaye sayesinde kavuştukları dış ticaret bağlantıları, onlara "komprador" bir nitelik kazandırmıştı.

20. yüzyılın başlarına değin kentin sosyo-ekonomik yapılanmasında ağırlıklı bir yere sahip olan gayrimüslimler, İttihat ve Terakki'nin Balkan Savaşları'ndan sonra benimsediği milliyetçi yaklaşımların türevi olarak gelişen boykot ve millî iktisat siyasalarının erken örnekleriyle sarsıldılar. Birinci Dünya Savaşı esnasında söz konusu iktisadî politikalar hız kazanırken bunlara eklemlenen sevk ve iskân uygulamalarıyla Bursa'daki gayrimüslimler, kentin sosyo-ekonomik yapılanması içinden önemli ölçüde tasfiye edildiler.

Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Bursa Kent Tarihinde Gayrimüslimler adını taşıyan bu çalışmada, kentin demografik yapılanmasında ayırt edici bir kategoriyi oluşturan gayrimüslimlerin, devletin ve toplumun ciddi bir dönüşüm sürecine girdiği Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e değin Bursa kent tarihi içindeki yerleri sosyo-ekonomik, politik ve kültürel bağlamda ele alınmaktadır.

I. BÖLÜM: TANZİMAT SÜRECİNDE BURSA GAYRİMÜSLİMLERİ
II. BÖLÜM: I. MEŞRUTİYET BURSA'SINDA GAYRİMÜSLİM TOPLULUKLAR
III. BÖLÜM: II. MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE BURSA'DA GAYRİMÜSLİMLER
IV. BÖLÜM: BİR İKTİSADİ SİYASA PROJESİ: MİLLİ İKTİSAT ve BURSA
V. BÖLÜM: BÖLÜM: BURSA'DA SEVK ve İSKÂN UYGULAMALARI ve MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ